Wat te doen bij (radicaal) schommelende K-waarden?

Wanneer u vaststelt dat de K-waarden in uw budgetten erg onstabiel zijn (bv. het ene jaar positief en het andere jaar negatief), dan zal dit ook een impact hebben op de gevraagde exploitatietoelage. Deze zal namelijk mee schommelen met de K-waarden, waardoor u het ene jaar een hoge exploitatietoelage zal vragen (een ‘vet’ jaar), terwijl in het andere jaar de exploitatietoelage laag of nihil zal zijn (een ‘mager’ jaar). Hierdoor zal deze afwijken van de voorziene exploitatietoelage in het meerjarenplan (met eventuele overschrijdingen van het MJP tot gevolg) en kunnen er tijdelijke kasproblemen opduiken.

Oorzaken

Algemeen:

De oorzaken van een schommelende K-waarde kunnen divers zijn, maar zullen zo goed als altijd af te leiden zijn uit het exploitatieresultaat van de jaarrekening. Dit resultaat heeft namelijk een rechtstreekse impact op de omvang van de K-waarde in het budget. Immers: in een budget wordt de K-waarde als volgt berekend:

K-waarde budget X =

K1 (= exploitatieresultaat jaarrekening X-2)
MIN K2 (= K-waarde budget X-1)

Een concreet voorbeeld:

De voorziene exploitatietoelage in een bepaald boekjaar (bv. 2010) werd niet (volledig) uitbetaald door de gemeente. Hierdoor zal het exploitatieresultaat (kunstmatig) laag (of negatief) zijn voor dat boekjaar (2010). De achterstallige toelage zal dan wellicht pas in het volgende boekjaar (2011) betaald worden. Hierdoor zal het exploitatieresultaat van dat boekjaar (2011) dan weer (kunstmatig) hoog zijn. Dit kan een schommeling van de K-waarden teweegbrengen zoals onderstaand voorbeeld illustreert:

• JR 2010: exploitatieresultaat (N) = 1000 (laag want 5000 euro van de totale voorziene exploitatietoelage zal pas in 2011 betaald worden)
• Budget 2012: K = K1 MIN K2 = 1000 – 7000 = -6000 (gevolg: de gevraagde exploitatietoelage zal met 6000 euro stijgen)
• JR 2011: exploitatieresultaat (N) = 12000 (hoog door uitbetaling van achterstallige exploitatietoelage uit 2010)
• Budget 2013: K = K1 MIN K2 = 12000 – (-6000) = 18000 (gevolg: de gevraagde exploitatietoelage zal met 18000 euro afnemen)

In bovenstaand voorbeeld bedraagt de K-waarde in het budget 2012 dus -6000, terwijl deze in het budget 2013 +18000 is (er is dus sprake van een radicale schommeling van de K-waarde). Dit zal tot gevolg hebben dat er in 2012 meer exploitatietoelage zal gevraagd worden, terwijl er in 2013 geen (of weinig) zal gevraagd worden.

Oplossingen

In dergelijke situaties en zeker wanneer dit gepaard gaat met nadelige gevolgen voor de eredienst zelf (bv. kasproblemen in het jaar waarop men geen of weinig exploitatietoelage ontvangt), is het best om contact op te nemen met de verantwoordelijke(n) van het gemeentebestuur. Eventueel kan in overleg met de gemeente besloten worden om de K-waarde aan te passen (*) via budgetwijziging om het schommelende effect op te heffen en er voor te zorgen dat de K-waarde (en bijgevolg ook de exploitatietoelage) over de jaren heen stabieler wordt. Een dergelijke aanpassing heeft uiteraard geen invloed op de omvang van de exploitatietoelage over de jaren heen: door het mechanisme van de K-waarde (een soort hefboomeffect) zal de eredienst na aanpassing van de K-waarde geen euro meer of minder aan exploitatietoelage ontvangen in vergelijking met een niet-aanpassing van de K-waarde.

(*) Voor zelfbedruipende erediensten (die geen exploitatietoelage ontvangen) geldt hierbij een grotere vrijheid aangezien de K-waarde voor hen van ondergeschikt belang is.

Indien de nadelige effecten voor eredienst en gemeente beperkt blijven, kan uiteraard ook besloten worden om de situatie ongewijzigd te laten. Duidelijke afspraken hierover zijn in dat geval belangrijk.